Gezond werken, veilig werken

In zijn maandelijkse column in Arbo Actueel vertelt Rob Poort, juridisch adviseur op het gebied van arbeidsomstandigheden, over zijn overbuurman. Deze is bezig met een grote verbouwing van een winkel en bakkerij. Hij constateert met genoegen dat iedereen die een steentje bijdraagt aan de klus, op eigen initiatief met de noodzakelijke gehoorbescherming werkt. De werknemer van nu weet blijkbaar heel goed dat hij zichzelf moet beschermen. Waarom gaat het dan af en toe nog steeds mis en gebeuren er nog geregeld ongelukken bij bedrijven?

Cultuurverandering
Ten opzichte van de ongevalstatistieken van 1975 tot 1987 is er nu eigenlijk geen verschil te zien. En dat ondanks regelgeving, normen en richtlijnen op het gebied van veiligheid. Volgens Victor Roggeveen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Veiligheidskundigen, heeft dat te maken met de relatie tussen veiligheid en culturele waarden in Nederland.

Ondernemers sturen met name op de economische aspecten en het reduceren van kosten. Waar dat kan, besteden zij risicovol werk uit. In bedrijven gelden bovendien vaak ongeschreven regels met betrekking tot het wel of niet melden van potentieel gevaarlijke situaties. Niemand staat graag als klokkenluider te boek. Meedoen met de rest is de norm.

Om tot een echt veilige werksituatie te komen is het belangrijk dat bedrijven een cultuurverandering bewerkstelligen. Degene die het risico draagt (het management) zal moeten luisteren naar degene die het risico loopt (de werknemer). Hoewel mensen heel creatief zijn in het oplossen van probleemsituaties op de werkvloer, vergeten ze vaak dingen of vergissen ze zich. Dat zijn de momenten waarop het gemakkelijk mis kan gaan.

Veilige werksituatie
Vaak ligt de oorzaak van een bedrijfsongeval in ondeugdelijk materiaal of onoplettendheid. Werkgevers zijn verplicht ervoor te zorgen dat de aanwezige arbeidsmiddelen en werkplekken de veiligheid en gezondheid van de medewerkers niet in gevaar brengen. Periodieke keuringen, bijvoorbeeld van magazijnstellingen, spelen een belangrijke rol in de controle op veiligheid. Maar gedrag is minstens zo belangrijk.

Om tot echte veiligheid te komen, kunt u het gewenste gedrag vergelijken met de realiteit van alledag. Maak dit ook bespreekbaar. Zorg dat alle medewerkers nauw betrokken zijn bij de veiligheidscontroles en zelf regelmatig veiligheidsinspecties uitvoeren. Bijvoorbeeld in het magazijn. Tevens moeten zij kennis hebben van de normen, zoals voor de maximale belasting van stellingen.

Het is belangrijk een werksituatie te creëren waarin het melden van gebreken of onveilige situaties wordt geaccepteerd. Veiligheid gaat verder dan het strikt naleven van regels!